کتاب مورد بحث طی دو جلسه توسط اعضای کانون نقد ادبی به بوته ی نقد و بررسی گذاشته شد در جلسه ی اول شمه ای از زندگی دکتر شریعتی و آثارش سخن به میان رفت وبه سیر مطالعاتی آثار دکتر اشاره گردید و بخش های ابتدایی کتاب که در زیر بدان اشاره خواهد شد توسط نقاد کتاب محمدرضا عربی به نقد و بررسی گذاشته شد.جلسه ی دوم در ادامه ی جلسه ی اول بود و باقی مانده ی کتاب به بحث و بررسی کشیده شد.
بهانه ی مطالعه آثار دکتر شریعتی به نقل از آقای محمدرضا عربی
(نقاد کتاب و عضو فعال).
به نام پروردگار،سر منشا و مقصود کائنات از روز ازل تا شام ابد.
و به یاد و حرمت انسان،این نیمه خاک - نیمه خدا،این جمع دو بی نهایت ،این اجتماع دو نقیض،برای ترسیم هندسه انسان این بی نهایت متناهی در قالب جسم چه رویکردی را می توان ترسیم کر؟چون خالق- خداست و مخلوق انسان شاید بتوان گفت: 1."تفکر انسانوار" 2."عملکرد انسانی " 3."تفکر الهی"
4. "عملکرد الهی"یعنی زندگی با تکیه گاه و اتصال به عرش فراتر از فرش .... زندگی.
حالا با این دیدگاه برنامه زندگی انسان از کجا می آید؟ از دین،پس ما نیازمند مطالع مذهب و دینیم.
ما دو مخاطب هدف داریم: قشر تحصیل کرده،که فعل و انفعالات اجتماعی و پویایی جامعه با آنهاست...حداقل حیطه علمی و آکادمیک که علاقمند به مباحث اجتماعی و با دیدگاه روشنفکرانه و انتلکتوئل هاست پس نیازمند مطالعه " روشنفکری و روشنگری " هستیم.
مخاطب دوم ما مردم عادی ولی حساس به پیرامون خود و زبان عمومی مردم فلسفه می باشد پس نیازمند مطالعه فلسفه هستیم.
و هدف این گفتمان ها اثر بخشی به لایه های مختلف جامعه می باشد پس دید "جامعه شناسانه" هم لازم داریم.
نتیجه:
برای همین ما مطالعه آثار "روشنفکری مذهبی،مورخ ،فلیسوف و جامعه شناس متعهد بنام دکتر "علی شریعتی مزینانی" را در این گفتمانها پی می گیریم.
درباره ی نویسنده
دكتر علی شریعتی در سال 1312 در روستای مزینان از حوالی شهرستان سبزوار متولد شد.
علی شریعتی پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در 16 سالگی سیكل اول دبیرستان (كلاس نهم نظام قدیم) را به پایان رساند و وارد دانشسرای مقدماتی شد.
آشنایی او با خانم پوران شریعت رضوی در دانشكده ادبیات منجر به ازدواج آن دو در سال 1337 می گردد. و پس از چند ماه زندگی مشترك به علت موافقت با بورسیه تحصیلی او در اوایل خرداد ماه 1338 برای ادامه تحصیل راهی فرانسه می شود. در طول دوران تحصیل در اروپا علاوه بر نهضت آزادیبخش الجزایر با دیگر نهضتهای ملی افریقا و آسیا، آشنایی پیدا كرد و به دنبال افشای شهادت پاتریس لومومبا در 1961 تظاهرات وسیعی از سوی سیاهپوستان در مقابل سفارت بلژیك در پاریس سازمان یافته بود كه منجر به حمله پلیس و دستگیری عده زیادی از جمله دكتر علی شریعتی شد.
مجموعه این فعالیتها مسئولین دانشگاه را بر آن داشت كه ارتباط دکتر علی شریعتی با دانشجویان را قطع كنند و به كلاسهای وی كه در واقع به جلسات سیاسی ـ فرهنگی بیشتر شباهت داشت، خاتمه دهند.در پی این كشمكشها و دستور شفاهی ساواك به دانشگاه مشهد كلاسهای درس او، از مهرماه 1350، رسماً تعطیل شد.از اواخر آبان ماه 51 بخاطر سخنرانی های ضد رژیم، زندگی مخفی وی آغاز شد و پس از چند ماه زندگی مخفی درمهرماه سال 1352 خود را به ساواك معرفی كرد كه تا 18 ماه او را در سلول انفرادی زندانی كردند؛ كه نهایتاً در اواخر اسفند ماه سال 53 او از زندان آزاد می شود و بدین ترتیب مهمترین فصل زندگی اجتماعی و سیاسی وی خاتمه می یابد.
دکتر علی شریعتی در این دوران كه مجبور به خانه نشینی بود؛ فرصت یافت تا به فرزندانش توجه بیشتری كند. در سال 55، با فرستادن پسرش (احسان) به خارج از كشور فرصت یافت تا مقدمات برنامه هجرت خود را فراهم كند. دکتر علی شریعتی نهایتا در روز 26 اردیبهشت سال 1356 از ایران، به مقصد بلژیك هجرت كرد و پس از اقامتی سه روزه در بروكسل عازم انگلستان شد و در منزل یكی از بستگان نزدیك همسر خود اقامت گزید و پس از گذشت یك ماه در 29 خرداد همان سال به نحو مشكوك درگذشت و با مشورت استاد محمد تقی شریعتی و كمك دوستان و یاران او از جمله شهید دكتر چمران و امام موسی صدر در جوار حرم مطهر حضرت زینب (س) در سوریه به خاك سپرده شد.
درباره ی کتاب
دانشمندان دیروز و دانشمندان امروز در درک حقیقت انسان ،چه تفاوتی دارند؟اقتدار انسان در طبیعت در خدمت او بوده یا به اصلاح او پرداخته است؟و در ادامه تعریف انسان مددرن با تحلیل مجسمه واقع در شهر "روتردام" را به بوته ی نقد می کشد.
استاد در این میان نگاهی به آثار گزیده چون "تهوع" و اثر ژان پل سارتر و شخصیت "تِرزی،اشاره به الهه ای که از لحاظ جنسی خنثی اس) که در این اثر می گوید"آیا آنچه انسان در طول تاریخ به واسطه ی علم و اقتدار به دست آورده به نفع او بوده یا ضررش؟".
در بخش دوم با اشاره به آیات بنیادی قرآن در مورد "خلقت انسان" فضای کتاب که خاکستری ِ تیره بود،روشن می شود و تم اثر از دیدگاه جامعه شناسانه وارد فضای فلسفی تر می شود.
در بخش بعد استاد مقدمه ی نیاز انسان به اساطیر را فراهم می آورد و توضیح می دهد که چرا انسان هااصولاً به اسطوره و راهنما افسانه ای در دنیا نیاز دارند.سپس به مثالهای نقض چون ابومسلم خراسانی و اسکندر مقدونی و بیوگرافی انها اشاره هدفمند دارد.در این قسمت نویسنده بر خلاف استهزای ابومسلم و اسکندر که در حقیقت ،بازگویی تاریخ بود در مورد پرومته (الهه ی ناجی انسان و روشن بخش او در یونان) سخن می گوید و چه زیبا داستان"پرومته"آتش افکن را با اشعاری از حضرت مولانا،تضمین می کند و می گوید:"اساطیر عبارت است از تاریخ،آنچه که باید باشد،اما نیست.
بنابراین ساختن اساطیر نیاز انسانی است که تاریخ واقعی او را سیراب نمی کند و انتخاب اسطوره آریایی کتاب "رستم سیستانی" آشنای ما ایرانیان است و سپس دو اسطوره در مقبره اروپایی شهر "وارونا" ایتالیا،"رومئو و ژولیت" را معرفی می کند و اشاره به این اصل روانشناسی "نیاز،گاهی به قدری شدید می شود که تحقق خارجی پیدا می کند."
آیا ما "مِوستنِس" مظهر سخن وری خود را می یابیم؟
و کتاب به رابطه ی کمال و تداوم پرسش اسطوره ها می پردازد و تا اینجا تازه به قلب کتاب رسیده ایم که استاد با اشاراتی زیبا بیان می کند علی (ع) رب النوع انواع گوناگون عظمت ها،قداست ها،زیبا ی ها و احساسات مطلق است.
آنچه اصل این کتاب پرفراز و فرود است مقیاس حضرت علی(ع) با اساطیر تاریخ و پذیرش حقایق توسط ایشان در صدر آن "پذیرش اسلام" و "حکومت دینی" می باشد و جمله ای که کامل کننده و اتمام گر حجت است که می گوید"در او ارزش ها،ایده ها،نیکی ها،مسئولیت ها،گوشت و پوست و خون شده اند و زندگی می کنند و این است معنی" من کتاب ناطق ام" و این از آخرین جملات و نتایج کتاب است"امام، انسانی است از آن گونه انسان هایی که باید باشد اما نیست و بشر همواره می ساخت ولی در تاریخ یک نمونه است:علی (ع).و اثر معرفی شکوهمند مزیت خاص این رهبر فرزانه یعنی خانواده او به پایان می رسد.
برچسب:
نویسنده: میلاد مقدم